Cần hiểu đúng về chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng tránh rủi ro

Trong hoạt động sản xuất, nhập khẩu và kinh doanh vật liệu xây dựng, chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng là một trong những yêu cầu pháp lý quan trọng nhưng lại thường bị xem nhẹ. Nhiều doanh nghiệp chỉ bắt đầu tìm hiểu khi hàng hóa bị giữ, hồ sơ bị trả về hoặc dự án bị yêu cầu tạm dừng để bổ sung giấy tờ.

Việc hiểu đúng bản chất, phạm vi áp dụng và thời điểm cần thực hiện chứng nhận hợp quy sẽ giúp doanh nghiệp chủ động tuân thủ quy định, tránh phát sinh chi phí và rủi ro không đáng có.

Chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng là gì?

Chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng là hoạt động đánh giá, xác nhận rằng sản phẩm phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật quốc gia do cơ quan nhà nước ban hành, cụ thể là QCVN 16:2023/BXD của Bộ Xây dựng.

Sau khi được chứng nhận, sản phẩm:

• Được phép gắn dấu hợp quy (CR)

• Đủ điều kiện lưu hành trên thị trường

• Là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện công bố hợp quy theo quy định

Đây không phải là thủ tục mang tính tự nguyện, mà là yêu cầu bắt buộc đối với các vật liệu thuộc danh mục quản lý.

Khi nào doanh nghiệp bắt buộc phải chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng?

Doanh nghiệp phải thực hiện chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng trong các trường hợp sau:

• Sản xuất vật liệu xây dựng thuộc danh mục quản lý của QCVN 16

• Nhập khẩu vật liệu xây dựng để lưu thông, kinh doanh tại Việt Nam

• Cung cấp vật liệu cho các công trình, dự án xây dựng

Điều quan trọng cần lưu ý là:

Không phải tất cả vật liệu xây dựng đều cần chứng nhận, nhưng chỉ cần sản phẩm thuộc danh mục quy định thì việc chứng nhận là bắt buộc, không phụ thuộc vào quy mô hay số lượng.

Những nhóm vật liệu xây dựng thường phải chứng nhận hợp quy

Theo QCVN 16:2023/BXD, nhiều nhóm vật liệu xây dựng thuộc diện phải chứng nhận hợp quy, có thể kể đến như:

• Xi măng các loại

• Gạch ốp lát

• Kính xây dựng

• Thiết bị vệ sinh

• Ống và phụ kiện dùng trong xây dựng

• Tấm nhựa và sản phẩm nhựa sử dụng trong xây dựng

• Vật liệu hoàn thiện, vật liệu bao che

Mỗi nhóm vật liệu sẽ có chỉ tiêu kỹ thuật và phương thức chứng nhận riêng, do đó doanh nghiệp cần xác định đúng nhóm sản phẩm ngay từ đầu.

Vì sao thiếu chứng nhận hợp quy có thể khiến dự án bị dừng?

Trong thực tế, nhiều dự án đã phải tạm dừng hoặc kéo dài tiến độ chỉ vì thiếu chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng. Nguyên nhân thường xuất phát từ việc:

• Vật liệu được đưa vào công trình nhưng không đủ hồ sơ pháp lý

• Chủ đầu tư hoặc cơ quan quản lý yêu cầu bổ sung chứng nhận

• Không được phép tiếp tục thi công hạng mục liên quan

Hệ quả kéo theo không chỉ là chậm tiến độ, mà còn:

• Phát sinh chi phí lưu kho, thử nghiệm, chứng nhận

• Ảnh hưởng uy tín của nhà thầu và nhà cung cấp

• Tăng rủi ro tranh chấp hợp đồng

Đáng chú ý, phần lớn các tình huống này hoàn toàn có thể tránh được nếu doanh nghiệp chủ động kiểm tra yêu cầu chứng nhận từ sớm.

Các phương thức chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng phổ biến

Hiện nay, chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng thường được thực hiện theo hai phương thức chính:

• Phương thức 5: Áp dụng cho sản phẩm sản xuất trong nước, bao gồm đánh giá điều kiện sản xuất, thử nghiệm mẫu và giám sát định kỳ.

• Phương thức 7: Áp dụng cho hàng nhập khẩu, thực hiện thử nghiệm theo từng lô hàng.

Việc lựa chọn đúng phương thức không chỉ giúp hồ sơ hợp lệ mà còn tối ưu chi phí và thời gian thực hiện.

Doanh nghiệp cần lưu ý gì khi thực hiện chứng nhận hợp quy?

Khi thực hiện chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý:

• Chỉ làm việc với tổ chức chứng nhận được chỉ định (Ví dụ như OPACONTROL)

• Sử dụng kết quả thử nghiệm từ phòng thí nghiệm phù hợp

• Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật liên quan đến sản phẩm

• Thực hiện công bố hợp quy sau khi được cấp chứng nhận

Việc làm thiếu hoặc sai một bước có thể khiến hồ sơ bị trả lại hoặc không được cơ quan quản lý chấp nhận.

Chứng nhận hợp quy vật liệu xây dựng không chỉ là yêu cầu pháp lý bắt buộc, mà còn là yếu tố giúp doanh nghiệp chủ động kiểm soát rủi ro và đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định. Thay vì chờ đến khi bị kiểm tra hoặc phát sinh sự cố, việc chuẩn bị và thực hiện chứng nhận ngay từ đầu luôn là lựa chọn an toàn và hiệu quả hơn.

Hiểu đúng – làm đúng – làm sớm chính là cách để doanh nghiệp tránh bị động khi tham gia thị trường vật liệu xây dựng hiện nay.